‘Sûîkasta Berlînê jî karê ekîba Viyana bû’
‘Sûîkasta Berlînê jî karê ekîba Viyana bû’
‘Sûîkasta Berlînê jî karê ekîba Viyana bû’
Endamên ekîba Dr. Şerefkendî û 3 hevalên wî qetilkirin, 3,5 salan li Berlînê derketin pêşberî dadgeriyê. Serokê Komeleya Penaberên Îranî Hamîd Nowzarî çavdêriyên xwe yên rûniştina dozê di pirtûka bi navê "Li Berlînê hînê dadgehek heye" de kom kir û pêvajoya darizandinê ya ekîba sûîkastê ji ANF'ê re vegot. Li gorî Nowzarî, sûîkasta Berlînê jî karê ekîba li Viyanayê bû.
Piştî Şoreşa Îslamî ya Îranê ya 11'ê Sibata sala 1979'an, rejîma nû ya Tehranê yekem sûîkasta xwe ya li derveyî welat di 7'ê Kanûna sala 1979'an de li Parîsê pêk anî. Birazê şahê Îranê yê tekçûyî Şahrîar Hafîz, rastî guleyên kesekî nenas hat. Li dû vê cînayetê li dijî mûxalîfan li gelemperiya cîhanê sûîkastan destpê kirin. Ji sala 1979'an heta destpêka salên 1990 nêzî 162 bûyerên kuştinê rû dan. Ji bo operasyonan "Komîteyeke Karên Taybet" a ser bi Wezareta Îstîxbaratê ya Îranê hat avakirin. Karên berî û piştî sûîkastan, ji aliyê ve komîteyê ve bi hesasiyeteke mezin bicih dihatin anîn.
Li gorî hin çavkaniyan di "lîsteya mirinê" ya Tehranê de 400-500 navên mûxalîf hebûn. Ji Emerîka Latîn heta Ewropayê; heta Swîsre, Fransa, Awûstûrya, Tirkiye, komandoyên mirinê 'sîparîşên xwe' bê kêmasî bicih dianîn. Di dorê de Berlîn hebû. Navê di hedefê de lîderê Kurd Dr. Sadik Şerefkendî bû. Li Berlînê di navbera Îraniyan de tevneke xurt a agahiyan hebû. Bi pereyên îstîxbarata Îranê market, cafeyên biçûk, restorant dihatin vekirin, li van deveran agahiyên li ser xebatên dijberiya Îranê bi hêsanî dihatin komkirin.
Yê ku îstîxbarata li Berlînê birêxistin dikir jî Îraniyê bi navê Kazim Darabî bû. Darabî ku di destpêka salên 1980 de ji bo xwendinê hat Elmanyayê, xebatên wî yên sîxuriyê yên ji bo Îranî, hingî ji aliyê îstîxbarata Îngilîz M16 a li li Rojavayê Berlînê hatibû zevtkirin. Îngilîzan ji Elmanan ragihandibûn ku ew ji bo Îranê dixebite. Lê belê, tevî vê yekê jî dest nedabûn Darabî. Piştî ku Tehranê bihîst Sekreterê Giştî yê PDK-Î Dr. Şerefkendî dê ji bo tev li Enternasyonal a Sosyalîst a 15-17'ê Îlona 1992'an bibe biçe Berlînê, beriya du mehan ferman dabû Darabî ku li qadê xebatê bimeşîne.
Darabî bi derdora xwe ya Hîzbûllahê ya li Berlînê re ket nava têkiliyê û ji wan herî kêm 3-4 kes xist nava ekîba operasyonê. Piştî trafîka Berlîn-Tehran a nêzî 2 mehan dewam kir, di 7'ê Îlona sala 1992'an de kujerê sereke Abdul Rahman Banîhashemî ji Îranê hat. Navê wî yê kod Şerîf bû. Di destpêka salên 1980 de li Lubnanê perwerdeya gerîla dîtibû. Di sûîkastan de jî xwedî ezmûn bû. Pîlotê Îranî Ahmed Moradî Talebî yê di sala 1987'an de xwe li Swîsreyê girtibû, bi fîşekên ji çeka wî derketin, jiyana xwe ji dest dabû.
Şerîf kengî hat Berlînê, bi rêya Kazim Darabî bi ciwanên endamên Hîzbûllahê re hevdîtin kir û bi vî rengî dest bi pêvajoya pratîkî ya operasyonê kir. Piştî civînên li dû hev, keşif û provayan dema saet bû 22.50 yê şeva 17'ê Îlona sala 1992'an Şerîf, di dest de çeka otomatîk çêr li derdorê kir û ket hundirê restoranta Mykonos. Li heman pişt wî Abbas Rayyal ê Lubnanî hebû. Ciwanekî din ê Lubnanî Yûsûf Amîn li ber derî nobedar bû, Mûhammed Atrîs jî li kolaneke kêlekê di hundirê Mercedesê de disekinî. Li salona pişt a restorantê Sekreterê Giştî yê PDK-Î Dr. Şerefkendî, Nûnerê PDK-Î yê Ewropayê Fattah Abdolî, Nûnerê PDK-Î yê Elmanyayê Homayoun Ardalan û mûxalîfê Îranî Nûrî Dehkurdî dema can dan, ekîbê plana xwe gotin bi gotin bicih anîbû.
Rojek piştî bûyer, bi wêneyên robot li endamên ekîbê hat gerîn. Daîreya Krîmînal a Federal (BKA) ji bo kesên der barê kujeran de agahiyan bidin, soza dayîna 50 hezar Mark da. Piştî çend rojan sîxurekî BND cihê Yûsûf Amîn û Abbas Rayyal îxbar kir. Her du li bajarokê Rheine yê li Eyaleta NRW ku 460 km dûrî Berlînê ye li kampeke penaberiyê hatin binçavkirin. Kazim Darabî jî xwe ewle didît, hingî çûbû Îranê û bi awayekî ji xwe bawer, piştî çend hefteyan vegeriyabû Elmanyayê.
Bi girtina Darabî re, kujerekî din ma, abdul Rahman Banîhashemî yê bi navê kod Şerîf. Banîhashemî ji ser Tirkiyê reviyabû Îranê. Tê îdîakirin ku îstîxbarata Elman çavê xwe li reva wî girtiye. Endamên ekîbê yên hatin girtin jî li Dadgeha Eyaletê ya Berlînê derketin pêşberî dadgeriyê. Piştî 246 rûniştinên heta 10'ê Nîsana sala 1997'an dewam kirin, li Kazim Darabî û Abbas Rhayel cezayê bêdawî, li Yûsûf Amîn 11 sal û li Mûhammed Atrîs jî 5 sal cezayê girtinê hat dayîn.
Ji ber ku di qanûnên Elman de cezayê girtinê yê heta dawiya emir nîne, cezayê Darabî û Rhayel veguherandin cezayê 23 salan, cezayê Atrîs jî li gorî dema ragirtinê hat hesabkirin. Der heqê wezîrê îstîxbaratê yê Îranê Alî Fallahiyan de bi rêya Înterpolê biryara girtinê hat derxistin. Rejîma ku Kurdistan dagir kiriye jî, yekemcar ji aliyê edaleta welatekî ve bi pêkanîna "terora dewletê" hat tewanbarkirin. Serokê Komeleya Penaberên Îranî Hamîd Nowzarî yê rûniştinên 3,5 salan ên Mykonosê dişopand, çavdêriyên xwe yên hingî di pirtûkeke bi navê "Li Berlînê hînê dadgehek heye" kom kir. Nowzarî "rojên Mykonos" ji ANF'ê re vegot.
"SÛÎKASTA BERLÎNÊ JÎ JI ALIYÊ EKÎBA VIYANAYÊ VE HAT AMADEKIRIN"
- Doza Mykonos ji bo we çima girîng bû?
Min pêvajoya Mykonos ji rojek piştî 17'ê Îlona 1992'an heta roja bidawîbûna dadgehê ji nêz ve şopand. Bêguman gelek sedemên vê hene, ya yekemîn; ji ber nasnameya min a siyasî ya mûxalîf, ya duyemîn; pêwendiya bûyerê bi penaberên Îranî re hebû ku ez li ser vê mijarê dixebitim. Ya sêyemîn jî Nûrî Dehkordî yê hat qetilkirin hevalê min bû, wî jî li qada penaberên Îranî gelek kar dikir. Ya herî girîng jî ew bû ku dozgerê federal di gilînameya xwe ya destpêka dozê de rejîma Îranê bi karekî terorîstî tewanbar dikir. Ev yek ji bo me gelekî girîng bû, ji ber ku li qada navneteweyî yekemcar Kkomara Îslamî ya Îranê tewanbariyeke bi vî rengî dihat kirin. Her weha wezîrê îstîxbarata Îranê Alî Fallahiyan sê hefte piştî sûîkastê di Cotmeha sala 1992'an de hat Elmanyayê û zext li meqamên Elman kir ku dozê betal bikin. Bêguman vê faktorê jî girîngiyeke mezin da dozê.
- We hemû rûniştinên dozê şopandin? Li salona dadgehê profîleke çawa ya kujer hebû?
Belê, ez û hevalekî min, me 3,5 salan hemû rûniştinên dozê şopandin. Carna dozger û parêzeran digotin 'Hûn ji me bêtir hatin'. Diyar bû ku yekîneyên ewlekariyê yên Îranê di navenda sûîkastê de cih digirtin. Rêxistina Hîzbûllahê ya li Berlînê jî di nava vî karî debû, yek ji aktorên operasyona sûîkastê ew bûn. Çend hefte berî sûîkastê, yanî di rojên destpêkê yên Îlona sala 1992'an de îstîxbarata Îranê payebilindekî xwe yê bi navê Mûhammed Hadî Mûkkadem şand Berlînê. Mûkkadem beriya sûîkasta Dr. Qasimlo serkêşê ekîba çûbû Viyana bû. Wezîfeya wî pêşamadekariyên li Berlînê û komkirina agahiyan bû. Mûkkadem di nava îstîxbarata Îrane de şefê maseya Kurdistanê bû. Kesekî Kurd baş nas dikir bû.
Çend meh beriya hatina Mûkkadem, di Tîrmeha sala 1992'an de du payebilindên îstîxbaratê; Eşker Arşad û Alî Kemalî ji bo operasyonê hatibûn Berlînê. Her du jî weke milê rastê yê Alî Falahiyan dihatin naskirin. Haya vê ekîbê ji tevahiya detayên operasyonê hebû. Di vê navberê de bi Kazim Darabî re têkilî danîn. Darabî yê li Elmanyayê dijiya û ji îstîxbarata Îranê re dixebitî, ji bo ekîbê ji derdora Hîzbûllahê hin nav destnîşan kir. 10 roj beriya sûîkastê yanî di 7'ê Îlona sala 1992'an de ekîba dê operason bikira, hat. Di nava ekîbê de Abdul Rahman Banîhashemî yê di êrîşê de çeka otomatîk bikar anî, hebû.
- Rola Lubnaniyên endamên Hîzbûllahê çibû?
Yek ji kujeran ji xwe Lubnanî bû, yê bi demancayeê êrîş kir. Yê li ber derî, yê wesayîta ekîb pê reviya dijot û yê ev wesayît kirê kir Lubnanî bûn. Divê çend navên Lubnaniyan li gel tîma mirinê bê bicikirin, ku bingeha cînayetê van kesan amade kirin.
"ÇAVKANIYA AGAHIYAN, DERDORA NÊZÎ ŞEREFKENDÎ BÛ"
- Gelo ekîbê çawa dizanîbû Dr. Şerefkendî hatiye Berlînê û wê çevê dê biçe Mykonosê? Di rûniştinan de ev yek zela bû?
Hînê ji mehên havînê ve diyar bû ku Dr. Şerefkendî wê biçe Berlînê. Ji ber ku haya wan jê hebû ku civîna Enternasyonala Sosyalîst wê di 15-17'ê Îlonê de li Berlînê pêk were. Dr. Şerefkendî jî weke Sekreterê Giştî yê PDK-Î dê ev civîn ji dest berneda. Her wiha di pêvajoya jêpirsînê de derket holê ku îstîxbarata Îranê ne yekser be jî agahî ji derdora Dr. Şerefkendî girtiye. Bi kurtasî bêjim; îstîxbaratên ji çavkaniyên cuda dizanîbû ku Dr. Şerefkendî wê biçe Berlînê.
- Ekîba sûîkastê, bi hatina Berlînê re Dr. Şerefkendî ji nêz ve şopand?
Belê, mirov dikarin wiha bêjin. Dr. Şerefkendî û yên pê re, di şeva destpêkê (14'ê Îlon-Duşem) ya hatina Berlînê de li otêleke li kkolana Unten den Linden bicih bûbû. Piştî rojekê, şefê ekîbê di sibeha Sêşemê de bi du kesan re li ber otêlê sekinî bûn. Heman rojê, tevahiya ekîb li derdora otêlê hatin cem hev. Ekîba sûîkastê bi îhtimala ku civîn ne li Mykonos lê li otêlê pêk were, li derdora otêlê jî keşif kiribû. Di şeva 15'ê Îlonê bi 16'ê Îlonê ve girê dida, Nûrî Dohkurdî bi telefonê li xwediyê restoranta Mykonosê Azîz Gaffarî geriya û jê xwest, ji bo rojek piştre ji bo 9 kesan maseyekê amade bike.
'EKÎBÊ BERIYA 24 SAETAN LI CIHÊ BÛYERÊ PROVA KIR'
- Xwediyê restorantê Gaffarî yê ji êrîşê rizgar bû, ji heyeta dadgehê re behsa çi kir?
Gaffarî diyar kir ku Dohkurdî jê re ragihandiye ku hevdîtin wê êvara Înê pêk were. Lê belê tevliheviya li vir dikare ji ber vê be; dema behsa 'êvara Înê' kir dibe ku xwestiye bêje Pêncşem. Tevî vê yekê jî ekîba operasyonê roja Pêncşemê piştî nîvro agahî stendibû ku hevdîtin wê êvara Pêncşemê pêk were. Ev yek jî nîşan dide ku çavkanî mirovek an jî mirovên gelekî nêzî Dr. Şerefkendî yan jî Dohkurdî ne.
Ez dixwazim niha agahiyeke din a di belgeyeke dadgehê de ji we re ragihînim; Abbas Ryael ê debance bikar anî û Ebû Cafer ê ajokar, saet di 14.00 de li cihekî nêzî Mykonos tên cem hev û dibêjin, 'me cih dîtin, temam e.' 24 saet beriya sûîkastê jî hemî ekîb li restoranta Mykonos provaya êrîşê dike. Yanî, mîna roja êrîşî 2 kes dikevin hundur, yek li ber derî dimîne, yek jî li hundurê wesayitê radiweste.
'DADGEH DI BIN ZEXTA HIKÛMETA ELMAN DE BÛ'
- Di rûniştinan de detaya ku hûn ji bîr nakin çiye?
Dadgeh, bi qasî ku hûn nikarin texmîn bikin di bin zexta Îranê de bû. Ne tenê dadgeh û hikûmeta Elman, şahid jî di binê zextê de bûn. Min dît ku gelek şahidan, îfadeyên xwe Yên dabûn polîsan li dadgehê guherandin. Ji nedîtina rola rejîma Îranê û dev berdana ji gotina "terorîzma dewletê" diyar bû ku awayekî vekirî zext li hikûmeta Elman û yekser jî li dozgerê federal hat kirin.